0:00 / 0:00




WOW! Dit is wat clickbait écht doet met je brein

Liever luisteren?

Clickbait: we zijn er allemaal wel eens ingetrapt. 27 schattige kattenfoto’s die je dag goed maken. Klik! Met deze truc val je 5 kg af in 1 week tijd. Klik! Je wéét dat het clickbait is en toch trap je erin. Hoe kan dat toch? Wij zochten het voor je uit.

author Sigrun, Copywriter
Copywriting

Ja, onze titel heeft veel weg van clickbait. Maar in tegenstelling tot de pure oplichterij die je vaak tegenkomt op sociale media, krijg je bij ons wél waar voor je klik. Wat clickbait is? En wat het met je brein – en wijsvinger – doet? Dat kom je hier te weten.

Lege beloftes en frustratie

We nemen even een stapje achteruit. Want wat is dat nu, clickbait? Het is vrij eenvoudig: clickbait is een samenstelling van de woorden ‘click’ en ‘bait’. Het is content – meestal in de vorm van titels of foto’s – die werkt als lokaas om jou tot klikken aan te zetten. Bij elke klik rollen de euro’s uit reclame-inkomsten binnen bij de CLICKBAIT CREATOR. En jij blijft teleurgesteld achter met waardeloze inhoud.

Want in tegenstelling tot artikels die echt iets te vertellen hebben, maakt clickbait je blij met een dode mus. Het belooft je sappige of boeiende content, maar komt die belofte zelden na. En dat maakt clickbait erg frustrerend.

clickbait meme

Simpel maar doeltreffend

Kliks zijn geld waard. Zodra je die link over ‘welke plastische chirurgie Pamela Anderson heeft ondergaan’ opent, komt er een vloedgolf van advertenties op je af. Hoe meer bezoekers die advertenties te zien krijgen, hoe meer inkomsten voor de clickbait creators. Kassa kassa dus.

Clickbait herken je eenvoudig aan minstens een van deze vijf aspecten:

  1. Overdreven taalgebruik met extreme adjectieven zoals: “Deze verbluffende en wereldschokkende make-uptrucjes zullen je leven voorgoed veranderen.”
  2. Verwijzingen naar een spannend en onbekend vervolg zoals: “Toen ze het varkentje in huis namen, hadden ze nooit gedacht dat het dit zou doen.”
  3. Spannende en/of seksueel getinte inhoud zoals: “Deze cheerleaders deden hun gewoonlijke dansroutine, maar je raadt nooit wat er toen gebeurde.”
  4. Beelden die sterke emoties of vragen oproepen zoals:
    clickbait foto
  5. Veel getallen en lijstjes zoals: “53 voorwerpen die de tand des tijds hebben overleefd.”

Deze trucs zijn zo krachtig dat ze bijna iedereen tot een klik kunnen verleiden. Hoe dat komt? Enter de wetenschap van het overtuigen.

Wat doet clickbait met ons brein?

Clickbait weekt emoties los. Het maakt ons nieuwsgierig en heel soms maakt het ons gelukkig – al is het maar voor even. Hier zijn drie redenen waarom clickbait echt werkt.

1. Nieuwsgierigheid

Wij mensen zijn nieuwsgierig van aard. Het zit bij ons ingebakken. We zijn graag op de hoogte van belangrijke en minder belangrijke feiten. Of dat nu gaat over bosbranden in Australië of over 10 verrassende manieren om je koelkast schoon te maken.

George Loewenstein, hoogleraar in de economie en psychologie, verklaarde deze radicale nieuwsgierigheid met zijn ‘information gap’-theorie: “Wanneer er een kloof is tussen wat we al weten en wat we willen weten, krijgen we een gevoel van gemis. Dat leidt tot verlangen en uiteindelijk tot actie.” En daar maakt de viral content industry gretig gebruik van.

Een extra snuifje magie in de succesformule krijg je wanneer clickbait inspeelt op onderwerpen waar we wel een beetje over weten, maar niet voldoende. We kennen Prins Harry wel, maar wat zijn de 15 duistere redenen waarom hij de koninklijke familie verlaat? Klik!

clickbait meme

2. Emoties

Nieuwsgierigheid is niet de enige emotie die ons aanzet tot een klik. Hoe meer je fysiek reageert op een emotie, hoe sterker je drang om te klikken. Begint je bloed te koken door een controversiële kop over anti-vaxxers? Of smelt je hart als je een eenzame koala op je beeldscherm ziet verschijnen? Dan is de kans groot dat je verder wilt kijken.

Woede is een krachtige stimulus, net als angst, humor, opwinding en verbazing. Allemaal drijven ze ons tot actie. Dat bewijst een studie uit 2015 gepubliceerd door Oxford University. Zeven onderzoekers analyseerden bijna 70.000 online koppen op basis van hun populariteit. En wat bleek? Titels die een extreme emotie uitlokken, krijgen veel meer aandacht.

“11 afzichtelijke outfits die Meghan Markle droeg in 2018” zal waarschijnlijk meer kliks verzamelen dan “De top 10 outfits die Meghan Markle droeg tijdens officiële plechtigheden”. Een polariserende kop spreekt meer aan dan een genuanceerde titel.

3. Dopamine

Er is nog een derde reden waarom we maar al te graag op clickbait klikken. En dat is dopamine. Je weet wel: onze lichaamseigen cocaïne.

Dit gelukshormoon is best verslavend. Je wil er zoveel mogelijk van. En het liefst met de regelmaat van de klok. Daarom klikte je net op die foto van een kuikentje dat knuffelt met een puppy. Elke keer wanneer je op iets klikt dat je goed doet voelen, word je daarvoor beloond. Wanneer het artikel zijn belofte niet waarmaakt, krijg je geen bevredigende dopamineshot. Daarom ervaar je clickbait als frustrerend.

Toch houdt een lege link ons niet tegen. Want door telkens weer clickbait te consumeren, conditioneren we onszelf.

Clickbait werkt door wat ze in de psychologie een ‘variabel bekrachtigingsschema’ noemen. Dat houdt in dat we wel een beloning krijgen door op een kop te klikken, maar niet elke keer. Pas na een willekeurig aantal kliks zal je beloond worden met een pagina vol vertederende babydiertjes of iemands vuile was. Het is elke keer een gok. Maar de belofte dat een beloning zal volgen, is voldoende. Zelfs al moeten we er eerst 23 nutteloze links voor aanklikken.

clickbait meme

Mag het een baitje minder zijn?

Ja, clickbait werkt. Het doet je klikken. En is dat niet wat wij marketeers en copywriters willen?

Niet helemaal. Of beter: helemaal niet! Want veel clickbait pakt uit met roddels, geruchten en verzonnen informatie. Dat trekt de aandacht én shockeert. Zo gaat fake news ook viraal, want de koppen zijn vaak erg shareable. Maar uiteindelijk weet niemand meer waar de waarheid stopt en de leugen begint.

Foute informatie heeft veel weg van een bosbrand: het begint op één plek en in een mum van tijd ben je omsingeld door een vlammenzee. Net als een bosbrand heeft misinformatie trouwens een hoog destructief gehalte: het bezit de kracht om carrières, reputaties en zelfs vredesakkoorden te verwoesten.

Dat is ook Facebook niet ontgaan. In 2014 veranderde het populaire socialmediaplatform zijn algoritmes en voerde het updates uit die clickbait minder kansen geven. Het tijdperk van de klassieke clickbait ligt dus achter ons.

Wat je van clickbait leren kan

Je lezer een rad voor de ogen draaien met extravagante titels? Dat levert je op korte termijn spannende statistieken in Google Analytics op. Maar je valt snel door de mand, en je zal er zelfs bezoekers door verliezen.

Wat je wel van clickbait kan leren? Maak je titels krachtig en persoonlijk en je content overzichtelijk. Zo trek je de aandacht en geef je je lezer een dosis pure dopamine – maar dan om alle juiste redenen.

Onze blogs heet van de naald in je mailbox?

Blijf op de hoogte, word onze nieuwsbrief-abonnee.